LOHUSALALARIN DİKKAT ETMESİ GEREKENLER VE BESLENMESİ
29/10/2008 ·
Anne sütü bebeÄŸin hem saÄŸlıklı olması, tüm besin ögeleri gereksinmesini karşılaması, kolaylıkla sindirilebilir ve enfeksiyonlara karşı koruması açısından yeri doldurulamaz bir besin.
Anne sütü doÄŸumdan sonraki ilk yarım-bir saatlik süre içinde ve baÅŸka hiçbir ek besin, su dahil, verilmediÄŸinde bebekler için en ideal besindir. Emziklilik (laktasyon) genellikle meme büyümesi, süt salgılanmasının baÅŸlaması ve baÅŸlayan süt salgılanmasının devamı olmak üzere üç döneme ayrılır. Herbir dönem metabolik üreme hormonlarıyla denetlenir. Emzirmenin baÅŸarılı olduÄŸunu söyleyebilmek için annenin bebeÄŸini güçlük çekmeden, hemen doÄŸum sonrasında emzirmesi ve bebeÄŸin saÄŸlıklı olarak kilo alması gereklidir. Emzirme döneminde bedensel, psikolojik, doÄŸum öncesi ve sonrası bir takım etmenler etki eder.
Emzirmede annenin salgıladığı süt, aldığı besinlerin bir ürünüdür. Süt salgısı için gerekli besinler annenin kendi gereksinmesine ek sayılmalıdır. YenidoÄŸan bebeÄŸin beslenmesi için annenin salgıladığı sütün enerjisi ve besin ögeleri, annenin yedikleri ile kendi vücudundaki depolardan saÄŸlanmaktadır. Emziren bir annenin beslenmesindeki amaç, kendi fizyolojik gereksinmelerini karşılayarak, vücudundaki besin yedeÄŸini dengede tutmak ve salgılanan sütün gerektirdiÄŸi enerji ve besin ögelerini karşılamaktadır. Emzikli kadınlar için enerji ve besin ögeleri gereksinmeleri kiÅŸisel özelliklere göre farklılık gösterir. Bu özellikler sık doÄŸumlara baÄŸlı olarak depoların azalması, enfeksiyon sıklığı, beslenme yetersizliÄŸinin varlığı ve derecesi, fiziksel uÄŸraÅŸların ağırlığı gibi enerji harcamasını
arttıran etmenlerdir.
Annenin gebelikte ve emziklilikte yeterli ve dengeli beslenmesi bebeÄŸin saÄŸlıklı doÄŸması ve anne sütü veriminin artmasına neden olmaktadır. Annenin gebelikte koyu yeÅŸil yapraklı sebzeler ile su ürünlerini tüketmesi bebeÄŸin beyin geliÅŸimine katkıda bulunmakta ve ileriye yönelik saÄŸlık sorunları önlenmektedir. Emziklilikte süt salgılanması, kadının normal gereksinimden daha fazla enerji, protein, vitamin ve mineralleri almasını gerektirir.
ENERJİ:
Emzikli kadının salgıladığı sütteki enerjinin önemli bir kısmı yediklerinden saÄŸlanır. Kadının aldığıenerji tam olarak süt enerjisine dönüÅŸememekte, vücut dokuları da bir miktar harcanmaktadır. Diyetin saÄŸladığı enerjinin %80 oranında süt enerjisine dönüÅŸtüÄŸü kabul edilmektedir.SaÄŸlıklı bir annenin günde ortalama 700-800 ml süt salgıladığı esas alındığında emziklilik döneminde günlük enerji gereksinmesine 750 kalori ek yapılmalıdır. Bu miktarın 500 kalorisi annenin yediklerinden, 250 kalorisi ise gebelikte kazanılan depolardan karşılanır.
SIVI:
Emziklilikte su metabolizmasında artış vardır. Alınan su süt salgılanmasıyla, metabolik su ise artan yiyecek alımıyla artmaktadır. Süt miktarının deÄŸiÅŸmemesi için annenin sıvı alımını arttırmak gerekir. Günlük alınan toplam sıvı miktarı yaklaşık 3 litre olmalıdır. Bu miktar pratik ölçülerle 12 su bardağı su, süt, ayran, hoÅŸaf, komposto, limonata, ÅŸerbet, meyve suları ÅŸeklinde önerilmektedir. Çay, kahve gibi içecekler süt verimini azaltmaktadır.
Dengeli ve yeterli beslenen kadınlarda, gebelikte biriken deri altı yaÄŸ dokusu, emziklilikte süt yapımında kullanılır. Bu süre içinde zayıflama diyeti yapılmamalıdır.
EMZİKLİLİKTE GÜNLÜK BESLENME PLANI
KAHVALTI:
1 su bardağı süt (kalsiyumla zenginleÅŸtirilmiÅŸ)
1 yumurta
1 kibrit kutusu kadar peynir
4-5 zeytin
1-2 ince dilim ekmek
1 meyve veya domates-salatalık
ARA ÖÄžÜN:
Meyve, süt
ÖÄžLE:
1 porsiyon etli sebze yemeÄŸi
1 porsiyon pilav veya makarna
1 kase yoÄŸurt veya ayran
1 ince dilim ekmek
Salata, meyve
ARA ÖÄžÜN:
1 kibrit kutusu kadar peynir
1-2 ince dilim ekmek
Meyve veya domates
AKÅžAM:
Çorba ( tarhana, mercimek, sebze veya yoÄŸurtlu çorbalar)
2-3 yumurta kadar et (balık, tavuk) veya kıymalı sebze yemeği
1 porsiyon zeytinyağlı sebze yemeği
Salata
1 kase yoÄŸurt veya sütlü tatlı
1-2 ince dilim ekmek
GECE:
Meyve, süt veya sütlü tatlı
NOT:
Yemek aralarında ıhlamur, nane, papatya gibi bitki çayları, az ÅŸekerli limonata ve komposto içilebilir.
LOHUSA ANNEYE PRATİK ÖNERİLER
Anneler eski vücut ağırlıklarına dönmek için acele etmemelilerdir. Bu süre 6 ay ya da daha fazla sürebilir. BebeÄŸinizi emziriyorsanız eski formunuza daha kolay dönebilirsiniz.
Gebelik sırasında önerilenden fazla kilo aldıysanız her ay iki kilo kaybetmeniz normaldir. Ayda iki kilodan fazla ağırlık kaybı doÄŸru deÄŸildir.
Lohusalar zayıflama diyeti uygulamamlıdır. Ancak unlu, yağlı ve şekerli besinleri aşırı yememeğe dikkat edilmelidir.
DoÄŸumdan sonra bebeÄŸi emzirirken gebelik öncesi döneme göre daha fazla sıvı besin alınmalıdır.
Kalsiyum yönünden zengin olan süt, yoÄŸurt ve peynir belirtilen miktarlarda düzenli plarak tüketilmelidir.
Hergün bir adet yumurta ve bir porsiyon etli sebze yemeÄŸi veya kurubaklagil yenilmelidir.
Kuru fasulye, nohut, mercimek ve bulgur karışımı yemekler, portakal, mandalina, domates,maydanoz, yeÅŸil biber, taze soÄŸan gibi C vitamini yönünden zengin sebze ve meyvelerle birlikte tüketilmelidir.
Vitaminlerden zengin sebze ve meyveler diyette her öÄŸün olmalıdır.
Salam, sosis, sucuk gibi katkı maddesi içeren diÄŸer hazır gıdalar mümkün olduÄŸu kadar yenmemelidir.
D vitamini besinlerde bulunmaz. Ancak güneÅŸ ışınlarının doÄŸrudan cilde yansıması ile saÄŸlanır. Bu nedenle emzikli anne güneÅŸlenmeye özen göstermelidir.
Yemeklerde mutlaka iyotlu tuz kullanılmalıdır. DoÄŸal besinlerde yeterince alınmayan iyot, ancak iyotlu tuzun kullanılması ile anne sütünden bebeÄŸe geçer.
Kuru yemiÅŸler ve kuru meyveler yoÄŸun enerjileri yanında, demir ve kalsiyum gibi minerallerden de zengindir. Ağırlık kontrolü yapılarak bu besinler tüketilebilir.
Kansızlığa neden olduÄŸundan yemeklerle birlikte çay içilmemelidir. Çay kuÅŸluk, ikindi gibi öÄŸün aralarında, yani yemek yendikten 1-2 saat sonra açık olarak içilmeli, çaylara limon, limon suyu eklenmelidir. İçecek olarak ıhlamur, nane, papatya, kuÅŸburnu gibi bitki çayları tercih edilmelidir.
Sebzelerin, makarna ve eriÅŸtenin haÅŸlama suları dökülmemelidir. Kuru fasulye, nohut ve barbunya gibi kurubaklagiller iyice yıkandıktan sonra ıslatılmalı ve haÅŸlama suları dökülmemelidir.
Hazır meyve suları, gazoz ve kolalı içecekler yerine taze sıkılmış meyve suları, ayran ve limonata tercih edilmelidir.
Pekmez kan yapıcı, ÅŸeker ise boÅŸ enerji kaynağıdır. Åžeker yerine tatlı olarak pekmez yenmesi kansızlığa karşı alınacak önlemlerden biridir.
Tarım ürünlerine haÅŸare öldürücü ilaçlar atıldığından, sebze ve meyveler iyice yıkanmalıdır.
Yiyecekler hazırlanırken ellerin temiz olmasına dikkat edilmelidir. Eller sık sık sabunlu su ile yıkanmalıdır.
Sigara ve alkol kullanılmamalıdır.
Doktora danışılmadan ilaç kullanılmamalıdır.
Emzirme süresince bebeÄŸin hep memede olması ve emerken uykuya dalması emzirmenin iyiye gittiÄŸinin bir iÅŸaretidir.
BaÅŸarılı bir emzirme için bebek rahat olmalı, yorgun ve tok olmamalıdır, burun delikleri temiz olmalı, rahat soluk alması saÄŸlanmalıdır.
BebeÄŸin emme refleksi memenin aÄŸzına yerleÅŸtirilmesi ile oluÅŸur. BebeÄŸin aÄŸzına birkaç damla süt sıkılarak tadını alması ve emmeyi baÅŸlatması istenmektedir.
Emzirme süresi her bebeÄŸe göre deÄŸiÅŸebilir, doygunluÄŸa ulaÅŸması yani olgun sütü emmesi beklenmelidir.
ANNE SÜTÜNÜN FAYDALARI
Yeni doÄŸan bebek için en ideal besin anne sütüdür.
Anne sütü en doÄŸal ve taze besindir.
Anne sütü kolay sindirilir.
Anne sütü her zaman temizdir, mikropsuzdur.
Anne sütü bebeÄŸinizi hastalıklardan korur.
Anne sütü bebeÄŸinizle aranızda özel sevgi bağı kurulmasını saÄŸlar.
DoÄŸumdan sonra ilk birkaç gün içinde gelen koyu ağız sütünü ziyan etmeden bebeÄŸinize mutlaka veriniz.
Gebelik sırasında memenize masaj yaparak emzirmeye hazır duruma getiriniz.
Emziklilikte beslenmenize dikkat ederseniz sütünüz iyi gelir, bebeÄŸiniz saÄŸlıklı büyür.
Normal beslenmenize ek olarak günde 10-12 su bardağı kadar sıvı yiyecekler ( süt, ayran, komposto, çorba gibi) tüketiniz.
BebeÄŸinize ilk 6 ay sadece anne sütü veriniz.
Her ay bebeÄŸinizin kilosunu kontrol ediniz.
6. aydan sonra anne sütü tek başına yeterli deÄŸildir. Bu ayda ek besinlere baÅŸlanmalıdır. Anne sütünü ek besinlerle birlikte 1-1,5 yaşına kadar verebilirsiniz.
0 yorum yazılmışır